ptak

Aus Wiktionary, dem freien Wörterbuch
Wechseln zu: Navigation, Suche

ptak (Polnisch)[Bearbeiten]

Substantiv, m[Bearbeiten]

Kasus Singular Plural
Nominativ ptak ptaki
Genitiv ptaka ptaków
Dativ ptakowi ptakom
Akkusativ ptaka ptaki
Instrumental ptakiem ptakami
Lokativ ptaku ptakach
Vokativ ptaku ptaki

Worttrennung:

ptak, Plural: pta·ki

Aussprache:

IPA: [ptak], Plural: [ˈptaci]
Hörbeispiele: Lautsprecherbild ptak (Info), Plural: Lautsprecherbild ptaki (Info)
Reime: -ak

Bedeutungen:

[1] Zoologie: Vogel

Herkunft:

seit dem 14. Jahrhundert bezeugtes Erbwort aus dem urslawischen *pъtakъ; anfänglich in der Form ptach im Polnischen belegt, das auf das urslawische *pъtachъ/*pъtacha zurückgeht und von welchem die Derivate gebildet worden sind; ebenso wie *pъtica stellen diese urslawischen Wörter Ableitungen zu *pъtъ beziehungsweise *pъta „Vogel“ dar, woraus sich die etymologische Verwandtschaft mit lettisch putns → lv, lateinisch petere → la und ferner pullus → la sowie altgriechisch πτένος (ptenos) → grc erklärt; gemeinslawisches Wort, das etymologisch verwandt ist mit tschechisch pták → cs, slowakisch vták → sk, obersorbisch ptak → hsb, niedersorbisch ptak → dsb, russisch птица (ptíca) → ru, ukrainisch птах (ptach) → uk und птиця (ptícja) → uk, slowenisch ptica → sl und ptič → sl, serbokroatisch птица (ptica→ sh und bulgarisch птица (ptica) → bg[1][2][3]

Gegenwörter:

[1] gad, płaz, ryba, ssak

Oberbegriffe:

[1] kręgowiec, zwierzę

Unterbegriffe:

[1] Jungtier: pisklę, ptaszę
[1] drób, nielot, ptak domowy, ptak drapieżny, ptak gniazdowy, ptak leśny, ptak łowczy, ptak morski, ptak śpiewający, ptak polny, ptak przelotny, ptak wędrowny, ptak wodny
[1] albatros, alka, batalion, bażant, bączek, bąk, bekas, białorzytka, biegus, bocian, cietrzew, czajka, czapla, czeczotka, czyżyk, derkacz, drop, drozd, dudek, dzięcioł, emu, faeton, flaming, fregata, gawron, gęś, gil, głuptak, głuszec, gołąb, ibis, indyk, jarząbek, jaskółka, jastrząb, jemiołuszka, jerzyk, kaczka, kanarek, kania, kawka, kazuar, kiwi, kobuz, kogut, koliber, kondor, kopciuszek, kormoran, kos, kowalik, kraska, krogulec, kruk, kszyk, kukułka, kura, kurka wodna, kuropatwa, kwiczoł, lelek kozodój, lirogon, łabędź, makolągwa, marabut, mewa, moa, mysikrólik, myszołów, nandu, nur, orzeł, papuga, pardwa, paszkot, paw, perliczka, pelikan, perkoz, piegża, pingwin, pliszka, pluszcz, przepiórka, puchacz, pustułka, puszczyk, rajski ptak, raróg, remiz, rudzik, rybitwa, rybołów, sekretarz, sęp, sikorka, skowronek, słonka, słowik, sokół, sowa, sójka, sroka, struś, strzyżyk, szablodziób, szczygieł, szpak, ślepowron, tukan, trznadel, wilga, wrona, wróbel, zięba, zimorodek, żołna, żuraw

Beispiele:

[1] Nie wszystkie ptaki potrafią latać.
Nicht alle Vögel können fliegen.
[1] „Jestem!
Jestem i płaczę...
Biję skrzydłami,
jak ptak ten ranny,
jak ptak ten nocny,
któremu okiem kazano skrwawionym
patrzeć w blask słońca...“[4]
Ich bin!
Ich bin und ich weine...
Ich schlage mit den Flügeln,
wie dieser verwundete Vogel,
wie dieser nächtliche Vogel,
dem befohlen wurde mit seinem blutigen Auge
in den Schein der Sonne zu blicken...
[1] „Chwilę szczęścia trzeba chwytać,
Jak złotego ptaka w locie...“[5]
Einen Augenblick des Glücks muss man ergreifen,
Wie einen goldenen Vogel im Flug...

Redewendungen:

[1] wolny jak ptakfrei wie ein Vogel
[1] niebieski ptakNichtstuer, Tunichtgut, Schmarotzer

Charakteristische Wortkombinationen:

[1] fruwać, (pofrunąć), gniazdo, jajko, latać (lecieć), lot, pisklę, śpiewać
[1] stado ptaków
[1] dziób, pazura, pióro, skrzydło

Verkleinerungsformen:

[1] ptaszek

Wortbildungen:

[1] ptactwo, ptasi, ptaszarnia, ptasznik, ptaszydło, ptaszyna, ptaszysko

Übersetzungen[Bearbeiten]

? Referenzen und weiterführende Informationen:

[1] Polnischer Wikipedia-Artikel „ptak
[1] PONS Polnisch-Deutsch, Stichwort: „ptak
[1] Słownik Języka Polskiego – PWN: „ptak
[*] Słownik Ortograficzny – PWN: „ptak

Quellen:

  1. Krystyna Długosz-Kurczabowa: Słownik etymologiczny języka polskiego. 2. Auflage. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2005, ISBN 83-01-14361-4, Seite 423–425
  2. Izabela Malmor: Słownik etymologiczny języka polskiego. 1. Auflage. ParkEdukacja – Wydawnictwo Szkolne PWN, Warszawa – Bielsko-Biała 2009, ISBN 978-83-262-0146-2, Seite 341
  3. Vasmer's Etymological Dictionary: „птица
  4. Wikisource-Quellentext „Święty Boże, święty mocny, Jan Kasprowicz
  5. Wikisource-Quellentext „W cień owinę się..., Maria Konopnicka

Ähnliche Wörter:

brak, tak