wiedzieć
Aus Wiktionary, dem freien Wörterbuch
[Bearbeiten] wiedzieć (Polnisch)
[Bearbeiten] Verb
| Aspekt | |||
|---|---|---|---|
| imperfektiv | perfektiv | ||
| wiedzieć | — | ||
| Zeitform | Person | Wortform | |
| Präsens | ja | wiem | |
| ty | wiesz | ||
| on, ona, ono | wie | ||
| Imperativ | Singular | wiedz | |
| Präteritum | on | wiedział | |
| ona | wiedziała | ||
| oni | wiedzieli | ||
| Adverbialpartizip | Partizip Aktiv | Partizip Passiv | |
| wiedząc | wiedzący | — | |
| Alle weiteren Formen: wiedzieć (Konjugation) | |||
Worttrennung:
- wie·dzieć
Aussprache:
- IPA: [vʲɛʥɛʨ]
- Hörbeispiele:
wiedzieć (Info)
Bedeutungen:
- [1] sich etwas bewusst sein, Kenntnisse haben: wissen, Bescheid wissen
Herkunft:
- seit dem 14. Jahrhundert bezeugtes Erbwort aus dem urslawischen *věděti; etymologisch verwandt mit widzieć → pl, wiadomość → pl, wiedza → pl und wiedźma → pl; gemeinslawisches Wort, das etymologisch verwandt ist mit tschechisch vědět → cs, slowakisch vedeť → sk, obersorbisch wjedźeć → hsb, niedersorbisch wjeźeś → dsb, russisch ведать (védat’) → ru (altrussisch вѣдѣти (věděti)), ukrainisch відати (vídaty) → uk und slowenisch vedeti → sl; das urslawische Verb *věděti wurde aus der 1. Person Singular *vědě „ich weiß“ gebildet, die auf das indogermanische *uoidai- (lateinisch vidi → la, altgriechisch οἶδα (oida) → grc) „ich habe gesehen“ zurückgeht, woraus sich auch die Verwandtschaft mit dem gotischen witan und dem althochdeutschen wiʒʒan (neuhochdeutsch wissen) ergibt[1][2]
Beispiele:
| [1] | „Pani więcej wie o tej rzeczy ode mnie.“[3] | — | Sie wissen über diese Sache mehr als ich. |
| [1] | „Wiedziałem, że jesteś chciwy i obłudny, nie wiedziałem, że jesteś bezczelny...“[4] | — | Ich wusste, dass habgierig und falsch bist, ich wusste aber nicht, dass du frech bist... |
| [1] | „Przecież sam dobrze wiesz, jak cię kochałem...“[5] | — | Du weißt doch selbst, wie ich dich geliebt habe... |
| [1] | „Nie wiedzieli, gdzie są.“[6] | — | Sie wussten nicht, wo sie sind. |
| [1] | „Obecni nie wiedzieli, czego chciał.“[7] | — | Die Anwesenden wussten nicht, was er wollte. |
| [1] | „Wiedz także, że słodko jest pożądać, lecz jeszcze słodziej być pożądanym.“[8] | — | Wisse auch, dass es süß ist zu begehen, jedoch noch süßer begehrt zu werden. |
| [1] | „Niewiele wiedziano o nim.“[9] | — | Wenig wusste man über ihn. |
Redewendungen:
- [1] bo ja wiem – was weiß ich
- [1] czy ja wiem – was weiß ich
- [1] wiedzieć, co w trawie piszczy – wissen, wie der Hase läuft
Sprichwörter:
- [1] nie wie lewica, co czyni prawica – Die Linke weiß nicht, was die Rechte tut
- [1] słyszał, że dzwonią, ale nie wie, w którym kościele – Er hörte die Glocke läuten, aber weiß nicht, wo sie hängt
Abgeleitete Begriffe:
- [1] dowiedzieć, powiedzieć, wywiedzieć
[Bearbeiten] Übersetzungen
|
Für [1] siehe Übersetzungen zu wissen1 |
? Referenzen und weiterführende Informationen:
- [1] PONS Polnisch-Deutsch, Stichwort: „wiedzieć“
- [1] Słownik Języka Polskiego – PWN: „wiedzieć“
- [1] Słownik Ortograficzny – PWN: „wiedzieć“
Quellen:
- ↑ Izabela Malmor: Słownik etymologiczny języka polskiego. 1. Auflage. ParkEdukacja – Wydawnictwo Szkolne PWN, Warszawa – Bielsko-Biała 2009, ISBN 978-83-262-0146-2, Seite 429
- ↑ Vasmer's Etymological Dictionary: „ведать“
- ↑ Wikisource: Eliza Orzeszkowa, Bene nati, IV
- ↑ Wikisource: Eliza Orzeszkowa, Na dnie sumienia, Poezja mistrzynią
- ↑ Wikisource: Stefan Żeromski, Popioły, Tom I, Rozdział VIII, Samotny
- ↑ Wikisource: Stefan Żeromski, Popioły, Tom III, Rozdział III, Siempre heroica
- ↑ Wikisource: Bolesław Prus, Powracająca fala, Rozdział V
- ↑ Wikisource: Henryk Sienkiewicz, Quo vadis, Rozdział 10
- ↑ Wikisource: Władysław Reymont, Ziemia obiecana, Tom pierwszy, Rozdział XII
Ähnliche Wörter: