πίθηκος
Aus Wiktionary, dem freien Wörterbuch
Inhaltsverzeichnis |
πίθηκος (Altgriechisch)[Bearbeiten]
Substantiv, m[Bearbeiten]
| Kasus | Singular | Plural |
|---|---|---|
| Nominativ | ὁ πίθηκος | οἱ πίθηκοι |
| Genitiv | τοῦ πιθήκου | τῶν πιθήκων |
| Dativ | τῷ πιθήκῳ | τοῖς πιθήκοις |
| Akkusativ | τὸν πίθηκον | τοὺς πιθήκους |
| Vokativ | (ὦ) πίθηκε | (ὦ) πίθηκοι |
Nebenformen:
Worttrennung:
- πί·θη·κος, Plural: πί·θη·κοι
Umschrift:
- píthekos, Plural: píthekoi
Aussprache:
- IPA: […], Plural: […]
- Hörbeispiele: —, Plural: —
Bedeutungen:
- [1] Zoologie: Affe
- [2] übertragen: Betrüger, Schwindler
Herkunft:
- die Etymologie ist unklar; eine Verwandtschaft zu lateinisch foedus → la „hässlich“ scheint unwahrscheinlich; vielmehr handelt es sich wohl um eine Entlehnung[1]
Synonyme:
- [1] euphemistisch: καλλίας
Oberbegriffe:
- [1] θηρίον
Beispiele:
- [1] „τοιόνδε γ’, ὦ πίθηκε, τὸν πώγων’ ἔχων
εὐνοῦχος ἡμῖν ἦλθες ἐσκευασμένος;“[2] - [1] „Ἔνια δὲ τῶν ζῴων ἐπαμφοτερίζει τὴν φύσιν τῷ τ’ ἀνθρώπῳ καὶ τοῖς τετράποσιν, οἷον πίθηκοι καὶ κῆβοι καὶ κυνοκέφαλοι.“[3]
- [2] „νεὶ τὼ σιὼ
λάβοιμι μέντἂν κέρδος ἀγαγὼν καὶ πολύ,
ᾇπερ πίθακον ἀλιτρίας πολλᾶς πλέων.“[4] - [2] „μὰ τὸν Ἀπόλλω ’γὼ μὲν οὔ,
ἢν μὴ διάθωνταί γ’ οἵδε διαθήκην ἐμοὶ
ἥνπερ ὁ πίθηκος τῇ γυναικὶ διέθετο,
ὁ μαχαιροποιός, μήτε δάκνειν τούτους ἐμὲ
μήτ’ ὀρχίπεδ’ ἕλκειν μήτ’ ὀρύττειν—“[5] - [2] „εἰ δ’ ἐγὼ ὀρθὸς ἰδεῖν βίον ἀνέρος ἢ τρόπον ὅστις ἔτ’
οἰμώξεται,
οὐ πολὺν οὐδ’ ὁ πίθηκος οὗτος ὁ νῦν ἐνοχλῶν,
Κλειγένης ὁ μικρός,
ὁ πονηρότατος βαλανεὺς ὁπόσοι κρατοῦσι κυκησίτεφροι
ψευδολίτρου κονίας
καὶ Κιμωλίας γῆς,
χρόνον ἐνδιατρίψει· ἰδὼν δὲ τάδ’ οὐκ εἰ-
ρηνικὸς ἔσθ’, ἵνα μή ποτε κἀποδυθῇ μεθύων ἄ-
νευ ξύλου βαδίζων.“[6] - [2] „πονηρόν, ἄνδρες Ἀθηναῖοι, πονηρὸν ὁ συκοφάντης ἀεὶ καὶ πανταχόθεν βάσκανον καὶ φιλαίτιον· τοῦτο δὲ καὶ φύσει κίναδος τἀνθρώπιόν ἐστιν, οὐδὲν ἐξ ἀρχῆς ὑγιὲς πεποιηκὸς οὐδ’ ἐλεύθερον, αὐτοτραγικὸς πίθηκος, ἀρουραῖος Οἰνόμαος, παράσημος ῥήτωρ.“[7]
Sprichwörter:
Wortbildungen:
Übersetzungen[Bearbeiten]
|
Für [1] siehe Übersetzungen zu Affe1 m Für [2] siehe Übersetzungen zu Betrüger1 m, zu Schwindler1 |
? Referenzen und weiterführende Informationen:
- [1, 2] Wilhelm Pape, bearbeitet von Max Sengebusch: Handwörterbuch der griechischen Sprache. Griechisch-deutsches Handwörterbuch. Band 1: Α–Κ, Band 2: Λ–Ω. 3. Auflage, 6. Abdruck, Vieweg & Sohn, Braunschweig 1914. Stichwort „πίθηκος“.
- [1, 2] Henry George Liddell, Robert Scott, revised and augmented throughout by Sir Henry Stuart Jones with assistance of Roderick McKenzie: A Greek-English Lexicon. Clarendon Press, Oxford 1940. Stichwort „πίθηκος“.
- [1] Wilhelm Gemoll: Griechisch-deutsches Schul- und Handwörterbuch. Von W. Gemoll und K. Vretska. 10. Auflage. Oldenbourg, München 2006, ISBN 978-3-637-00234-0, Seite 646
Quellen:
- ↑ Hjalmar Frisk, Griechisches Etymologisches Wörterbuch: „πίθηκος“
- ↑ Aristophanes, Acharnenses, 120–121
- ↑ Aristoteles, Historia animalium, 502a
- ↑ Aristophanes, Acharnenses, 905–907
- ↑ Aristophanes, Aves, 438–442
- ↑ Aristophanes, Ranae, 706–715
- ↑ Demosthenes, De corona, 242
πίθηκος (Neugriechisch)[Bearbeiten]
Substantiv, m[Bearbeiten]
| Kasus | Singular | Plural |
|---|---|---|
| Nominativ | ο πίθηκος | οι πίθηκοι |
| Genitiv | του πίθηκου | των πίθηκων |
| Akkusativ | τον πίθηκο | τους πίθηκους |
| Vokativ | πίθηκε | πίθηκοι |
Worttrennung:
- πί·θη·κος, Plural: πί·θη·κοι
Umschrift:
- píthikos, Plural: píthiki
Aussprache:
- IPA: [ˈpiθikɔs], Plural: [ˈpiθiki]
- Hörbeispiele: —, Plural: —
Bedeutungen:
- [1] Zoologie: Affe
Herkunft:
- Erbwort aus dem altgriechischen πίθηκος (pithēkos) → grc[1]
Weibliche Wortformen:
- [1] πιθηκίνα
Oberbegriffe:
Unterbegriffe:
- [1] γορίλλας, μαϊμού, μπαμπουίνος, ουρακοτάγκος, χιμπατζής
Beispiele:
- [1]
Übersetzungen[Bearbeiten]
|
Für [1] siehe Übersetzungen zu Affe1 m |
? Referenzen und weiterführende Informationen:
- [1] Neugriechischer Wikipedia-Artikel „πίθηκος“
- [1] PONS Griechisch-Deutsch, Stichwort: „πίθηκος“
- [1] Μανόλης Τριανταφυλλίδης: Λεξικό της κοινής νεοελληνικής: „πίθηκος“
Quellen:
Ähnliche Wörter: