agrest

Aus Wiktionary, dem freien Wörterbuch
Wechseln zu: Navigation, Suche

agrest (Polnisch)[Bearbeiten]

Substantiv, m[Bearbeiten]

Kasus Singular Plural
Nominativ agrest agresty
Genitiv agrestu agrestów
Dativ agrestowi agrestom
Akkusativ agrest agresty
Instrumental agrestem agrestami
Lokativ agreście agrestach
Vokativ agreście agresty
[4] agresty na krzewie - Stachelbeeren am Strauch

Nebenformen:

[2] archaisch: hrabrest

Worttrennung:

a·grest, Plural: a·gres·ty

Aussprache:

IPA: [ˈaɡrɛst], Plural: [aˈɡrɛstɨ]
Hörbeispiele: Lautsprecherbild agrest (Info), Plural:

Bedeutungen:

[1] archaisch, Botanik: saure, unreife Beere oder Traube
[2] archaisch: Wein, der aus [1] gewonnen wird; saurer, herber Wein
[3] Botanik: Stachelbeere, Stachelbeerstrauch (Ribes uva-crispa)
[4] essbare Frucht von [1] Stachelbeere

Herkunft:

seit dem 15. Jahrhundert in der Bedeutung ‚saurer, herber Wein‘ bezeugte Entlehnung über das alttschechische agrest → cs aus italienisch agresto → it;[1] eine Übertragung der Bezeichnung für eine ‚unreife, saure Traube‘ auf die Stachelbeere ist unbegründet,[1] wodurch es sich hier also um Homonyme handele; die Herkunft für das seit der 2. Hälfte des 18. Jahrhunderts bezeugte agrest in der Bedeutung ‚Stachelbeere‘ ist unklar;[2] da diese Beere jedoch zunächst in Deutschland kultiviert wurde, könnte es sich um eine Entlehnung aus dem Deutschen handeln, nämlich aus dem Attribut einer neuen Sorte: angeröstete (Stachelbeere)[2][3]

Synonyme:

[3] porzeczka agrest

Oberbegriffe:

[1] jagoda
[2] wino
[3] krzew, roślina
[4] jagoda, owoc

Beispiele:

[3] „Dobiegł wkrótce parkanu, znalazł w nim otwory, / I wcisnął się pocichu, jak wilk do obory; / Nieszczęściem trącił krzaki suchego agrestu. / Ogrodniczka jak gdyby zlękła się szelestu, / Oglądała się wkoło, lecz nic niespostrzegła;“[4]
[3] „Bujny agrest, gęste porzeczki obrosły każdą drożynę.“[5]
Üppige Stachelbeersträucher, dichte Johannisbeeren umwuchsen jeden Pfad.
[4] „Z rąk dziewczynki wysunęły się końce fartuszka, agresty i głogi posypały się w trawę,“[6]
Aus den Händen des Mädchens rutschten die Enden ihrer Schürze heraus, die Stachelbeeren und Hagebutten fielen in das Gras,

Charakteristische Wortkombinationen:

[3] hodować agrest
[4] jeść agresty, zbierać agresty

Wortbildungen:

agrestowy

Übersetzungen[Bearbeiten]

Referenzen und weiterführende Informationen:

[3] Polnischer Wikipedia-Artikel „agrest
[3, 4] PONS Polnisch-Deutsch, Stichwort: „agrest
[3, 4] Słownik Języka Polskiego – PWN: „agrest
[3, 4] Marek Łaziński: Słownik zapożyczeń niemieckich w polszczyźnie. 1. Auflage. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2008, ISBN 978-83-01-15588-9, Seite 24.
[3, 4] Słownik Języka Polskiego pod redakcją Witolda Doroszewskiego: „agrest
[3, 4] Witold Doroszewski: Słownik języka polskiego. Band 1–11, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1997, ISBN 83-01-12321-4 (elektronischer Reprint; Erstdruck 1958–1969) „agrest“
[1–4] Jan Karłowicz, Adam Kryśinski, Władysław Niedźwiedzki: Słownik języka polskiego. Band 1 A–G, Warszawa 1900 (Digitalisat), Seite 14.
[1–4] Samuel Bogumił Linde: Słownik języka polskiego. Band 1, Teil 1 (Volumen I) A–F, Drukarnia XX. Piiarów, Warszawa 1807, „agrest“, Seite 7.
[2–4] Instytut Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk (Herausgeber): Słownik polszczyzny XVI wieku. Tom I: A–Bany, Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk, Wrocław/Warszawa/Kraków 1966 (Digitalisat), Seite 91.
[2] Polska Akademia Nauk (Herausgeber): Słownik staropolski. Tom I, Zeszyt 1: A–Ażeć, Warszawa 1953 (Digitalisat), Seite 21.
[*] Słownik Ortograficzny – PWN: „agrest

Quellen:

  1. 1,0 1,1 Andrzej Bańkowski: Etymologiczny słownik języka polskiego. 1 Auflage. 1. Band A – K, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2000, ISBN 83-01-13016-4, „agrest“ Seite 6.
  2. 2,0 2,1 Andrzej Bańkowski: Etymologiczny słownik języka polskiego. 1 Auflage. 1. Band A – K, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2000, ISBN 83-01-13016-4, „agrest“ Seite 5.
  3. Marek Łaziński: Słownik zapożyczeń niemieckich w polszczyźnie. 1. Auflage. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2008, ISBN 978-83-01-15588-9, „agrest“ Seite 24.
  4. Adam Mickiewicz: Pan Tadeusz. czyli ostatni zajazd na Litwie. Historja szlachecka z r. 1811 i 1812, we dwunastu księgach, wierszem. Alexander Jełowicki, Paris 1834 (Wikisource), Seite 102.
  5. Stefan Żeromski: Popioły. 8. Auflage. Tom I, J. Mortkowicz, Warszawa 1932 (Wikisource), Seite 5.
  6. Eliza Orzeszkowa: Sielanka nieróżowa. In: Z różnych sfer. S. Lewental, Warszawa 1886 (Wikosource), Seite 56.