xystus

Aus Wiktionary, dem freien Wörterbuch
Wechseln zu: Navigation, Suche

[Bearbeiten] xystus (Lateinisch)

[Bearbeiten] Substantiv, m

Kasus Singular Plural
Nominativ xystus xystī
Genitiv xystī xystōrum
Dativ xystō xystīs
Akkusativ xystum xystōs
Vokativ xyste xystī
Ablativ xystō xystīs

Nebenformen:

xystum

Worttrennung:

xys·tus, Plural: xys·ti

Aussprache:

IPA: [], Plural: []
Hörbeispiele: —, Plural:

Bedeutungen:

[1] Architektur: überdachte Laufbahn im Gymnasium für den Winter; Xystos
[2] Architektur: Promenade oder Terasse in einem Garten; Xystos

Herkunft:

Entlehnung aus dem altgriechischen ξυστός (xystos) → grc[1]

Beispiele:

[1] „Nihil est nobis dictu visu auditu cum insania circi, cum impudicitia theatri, cum atrocitate arenae, cum xysti vanitate.“[2]
[2] „cum igitur pauca in xysto locuti essemus, tum eodem in spatio consedimus.“[3]
[2] „Nam cum inambularem in xysto et essem otiosus domi, M. ad me Brutus, ut consueverat, cum T. Pomponio venerat, homines cum inter se coniuncti tum mihi ita cari itaque iucundi, ut eorum aspectu omnis quae me angebat de re publica cura consederit.“[4]
[2] „Papinium, cui pater erat consularis, betilienum bassum quaestorem suum, procuratoris sui filium, alios que et senatores et equites romanos uno die flagellis cecidit, torsit, non quaestionis sed animi causa; deinde adeo inpatiens fuit differendae voluptatis, quam ingentem crudelitas eius sine dilatione poscebat, ut in xysto maternorum hortorum, qui porticum a ripa separat, inambulans quosdam ex illis cum matronis atque aliis senatoribus ad lucernam decollaret.“[5]
[2] „Ante cryptoporticum xystus violis odoratus. Teporem solis infusi repercussu cryptoporticus auget, quae ut tenet solem sic aquilonem inhibet summovetque, quantumque caloris ante tantum retro frigoris; similiter africum sistit, atque ita diversissimos ventos alium alio latere frangit et finit. Haec iucunditas eius hieme, maior aestate. Nam ante meridiem xystum, post meridiem gestationis hortique proximam partem umbra sua temperat, quae, ut dies crevit decrevitve, modo brevior modo longior hac vel illa cadit. Ipsa vero cryptoporticus tum maxime caret sole, cum ardentissimus culmini eius insistit. Ad hoc patentibus fenestris favonios accipit transmittitque nec umquam aere pigro et manente ingravescit. In capite xysti, deinceps cryptoporticus horti, diaeta est amores mei, re vera amores: ipse posui. In hac heliocaminus quidem alia xystum, alia mare, utraque solem, cubiculum autem valvis cryptoporticum, fenestra prospicit mare.“[6]

[Bearbeiten] Übersetzungen

? Referenzen und weiterführende Informationen:

[1, 2] Georges: Ausführliches lateinisch-deutsches Handwörterbuch: „xystus“ Band 2, Spalte 3569
[1, 2] Josef Maria Stowasser, Michael Petschenig, Franz Skutsch: Stowasser. Lateinisch-deutsches Schulwörterbuch. 1994 f. Auflage. Oldenbourg, München 1994, ISBN 3-486-13405-1 Seite 560

Quellen:

  1. Georges: Ausführliches lateinisch-deutsches Handwörterbuch: „xystus“ Band 2, Spalte 3569
  2. Tertullianus, Apologeticum, 38
  3. Marcus Tullius Cicero, Academica, 2,9
  4. Marcus Tullius Cicero, Brutus, 10
  5. Lucius Annaeus Seneca, De ira, 3,18,3
  6. Gaius Plinius Caecilius Secundus, Epistulae, 2,17,17–20
Meine Werkzeuge
Namensräume

Varianten
Aktionen
Navigation
Mitarbeit
Hilfe
Werkzeuge
In anderen Sprachen