dzień
Aus Wiktionary, dem freien Wörterbuch
[Bearbeiten] dzień (Polnisch)
[Bearbeiten] Substantiv, m
| Kasus | Singular | Plural |
|---|---|---|
| Nominativ | dzień | dni dnie |
| Genitiv | dnia | dni |
| Dativ | dniowi | dniom |
| Akkusativ | dzień | dni |
| Instrumental | dniem | dniami |
| Lokativ | dniu | dniach |
| Vokativ | dniu | dni |
Anmerkung zur Flexion:
- Steht das Substantiv dzień mit einem Numerale, lautet der Nominativ Plural nur dni, z.B. dwa dni. Sonst sind beide Formen möglich.
Worttrennung:
- dzień, Plural: dni, dnie
Aussprache:
- IPA: [ʥɛɲ], Plural: [dɲi], [dɲɛ]
- Hörbeispiele:
dzień (Info), Plural: —
Bedeutungen:
- [1] Zeitraum zwischen Morgendämmerung und Sonnenuntergang: Tag
- [2] Zeitraum von 24 Stunden: Tag
- [3] ein bestimmter Zeitpunkt; Datum: Tag
- [4] übertragen: ein Lebensabschnitt: Tag
Abkürzungen:
- [3] d.
Herkunft:
- seit dem 14. Jahrhundert bezeugtes Erbwort aus dem aus dem urslawischen *dьnь, das sich seinerseits auf das indogermanische *di-n- „Zeitraum, wenn es hell ist“, welches von dem Verb *dei̯- / *di- „leuchten, strahlen“ abgleitet ist; urverwandt mit deszcz → pl; Ableitungen stellen das Adverb dziś → pl und das Substantiv tydzień → pl dar; gemeinslawisches Wort, das verwandt ist mit niedersorbisch źeń → dsb, obersorbisch dźeń → hsb, tschechisch den → cs, slowakisch deň → sk, russisch день (den’) → ru, ukrainisch день (den’) → uk, weißrussisch дзень (dzen’) → be, serbokroatisch дан (dan) → sh, slowenisch dan → sl und bulgarisch ден (den) → bg sowie ferner mit litauisch diena → lt, lettisch diena → lv und sanskritisch दिन (dina-) → sa; zudem besteht eine Urverwandschaft mit lateinisch deus → la und Iuppiter → la, altgriechisch Ζεύς (Zeus) → grc und sanskritisch दिव् (div-) → sa[1][2][3][4]
Synonyme:
- [1] dzienna pora, dzionek
- [2] doba
Sinnverwandte Wörter:
- [3] data
Gegenwörter:
- [1] noc
Oberbegriffe:
- [2] okres
Unterbegriffe:
- [1] dzień polarny
- [2] dzień otwarty, dzień powszedni, dzień roboczy, dzień świąteczny, dzień święty
- [3] Dzień Matki, Dzień Pański, Dzień Zaduszny
Beispiele:
| [1] | Cały dzień czekała na odpowiedź. | — | Den ganzen Tag wartete sie auf eine Antwort. |
| [2] | Ta stacja benzynowa jest otwarta cały dzień. | — | Diese Tankstelle hat den ganzen Tag geöffnet. |
| [3] | Dnia szóstego kwietnia mam termin u lekarza. | — | Am Tag des sechsten Aprils (/ Am 6. April) habe ich einen Termin beim Arzt. |
Redewendungen:
- [1] dzień dobry – guten Tag
- [1] nie chwal dnia przed zachodem słońca - man soll den Tag nicht vor dem Abend loben
- [1] w biały dzień - am helllichten Tage
- [1] z dnia na dzień - von Tag zu Tag
- [2] mieć zły dzień - einen schlechten Tag haben
- [2] po dziś dzień - bis zum heutigen Tag
- [3] sądny dzień, dzień ostateczny - Jüngstes Gericht
- [4] czyjeś dni są policzone – jemandes Tage sind gezählt
Sprichwörter:
- [1] Dzień do pracy, noc do spania
- [1] Na Nowy Rok przybywa dnia na barani skok
- [1] Nie chwal dnia przed zachodem słońca – Man soll den Tag nicht vor dem Abend loben
Charakteristische Wortkombinationen:
- [1] dzień słoneczny, dzień pochmurny, dzień upalny; dzień jesienny, dzień letni, dzień wiosenny, dzień zimowy
- [3] dzień ślubu, dzień urodzin
- [4] dni młodości
Verkleinerungsformen:
Abgeleitete Begriffe:
[Bearbeiten] Übersetzungen
? Referenzen und weiterführende Informationen:
- [1, 2] Polnischer Wikipedia-Artikel „dzień“
- [1–4] PONS Polnisch-Deutsch, Stichwort: „dzień“
- [1–4] Słownik Języka Polskiego – PWN: „dzień“
- [*] Słownik Ortograficzny – PWN: „dzień“
Quellen:
- ↑ Krystyna Długosz-Kurczabowa: Słownik etymologiczny języka polskiego. 2. Auflage. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2005, ISBN 83-01-14361-4, Seite 116–118
- ↑ Wiesław Boryś: Słownik etymologiczny języka polskiego. 1. Auflage. Wydawnictwo Literackie, Kraków 2005, ISBN 83-08-03648-1, Seite 141
- ↑ Izabela Malmor: Słownik etymologiczny języka polskiego. 1. Auflage. ParkEdukacja – Wydawnictwo Szkolne PWN, Warszawa – Bielsko-Biała 2009, ISBN 978-83-262-0146-2, Seite 122
- ↑ Vasmer's Etymological Dictionary: „день“