dzień

Aus Wiktionary, dem freien Wörterbuch
Wechseln zu: Navigation, Suche

[Bearbeiten] dzień (Polnisch)

[Bearbeiten] Substantiv, m

[1] panorama jednego dnia - Panorama eines Tages
Kasus Singular Plural
Nominativ dzień dni
dnie
Genitiv dnia dni
Dativ dniowi dniom
Akkusativ dzień dni
Instrumental dniem dniami
Lokativ dniu dniach
Vokativ dniu dni

Anmerkung zur Flexion:

Steht das Substantiv dzień mit einem Numerale, lautet der Nominativ Plural nur dni, z.B. dwa dni. Sonst sind beide Formen möglich.

Worttrennung:

dzień, Plural: dni, dnie

Aussprache:

IPA: [ʥɛɲ], Plural: [dɲi], [dɲɛ]
Hörbeispiele: Lautsprecherbild dzień (Info), Plural:

Bedeutungen:

[1] Zeitraum zwischen Morgendämmerung und Sonnenuntergang: Tag
[2] Zeitraum von 24 Stunden: Tag
[3] ein bestimmter Zeitpunkt; Datum: Tag
[4] übertragen: ein Lebensabschnitt: Tag

Abkürzungen:

[3] d.

Herkunft:

seit dem 14. Jahrhundert bezeugtes Erbwort aus dem aus dem urslawischen *dьnь, das sich seinerseits auf das indogermanische *di-n- „Zeitraum, wenn es hell ist“, welches von dem Verb *dei̯- / *di- „leuchten, strahlen“ abgleitet ist; urverwandt mit deszcz → pl; Ableitungen stellen das Adverb dziś → pl und das Substantiv tydzień → pl dar; gemeinslawisches Wort, das verwandt ist mit niedersorbisch źeń → dsb, obersorbisch dźeń → hsb, tschechisch den → cs, slowakisch deň → sk, russisch день (den’) → ru, ukrainisch день (den’) → uk, weißrussisch дзень (dzen’) → be, serbokroatisch дан (dan→ sh, slowenisch dan → sl und bulgarisch ден (den) → bg sowie ferner mit litauisch diena → lt, lettisch diena → lv und sanskritisch दिन (dina-) → sa; zudem besteht eine Urverwandschaft mit lateinisch deus → la und Iuppiter → la, altgriechisch Ζεύς (Zeus) → grc und sanskritisch दिव् (div-) → sa[1][2][3][4]

Synonyme:

[1] dzienna pora, dzionek
[2] doba

Sinnverwandte Wörter:

[3] data

Gegenwörter:

[1] noc

Oberbegriffe:

[2] okres

Unterbegriffe:

[1] dzień polarny
[2] dzień otwarty, dzień powszedni, dzień roboczy, dzień świąteczny, dzień święty
[3] Dzień Matki, Dzień Pański, Dzień Zaduszny

Beispiele:

[1] Cały dzień czekała na odpowiedź. —  Den ganzen Tag wartete sie auf eine Antwort.
[2] Ta stacja benzynowa jest otwarta cały dzień. —  Diese Tankstelle hat den ganzen Tag geöffnet.
[3] Dnia szóstego kwietnia mam termin u lekarza. —  Am Tag des sechsten Aprils (/ Am 6. April) habe ich einen Termin beim Arzt.

Redewendungen:

[1] dzień dobryguten Tag
[1] nie chwal dnia przed zachodem słońca - man soll den Tag nicht vor dem Abend loben
[1] w biały dzień - am helllichten Tage
[1] z dnia na dzień - von Tag zu Tag
[2] mieć zły dzień - einen schlechten Tag haben
[2] po dziś dzień - bis zum heutigen Tag
[3] sądny dzień, dzień ostateczny - Jüngstes Gericht
[4] czyjeś dni są policzonejemandes Tage sind gezählt

Sprichwörter:

[1] Dzień do pracy, noc do spania
[1] Na Nowy Rok przybywa dnia na barani skok
[1] Nie chwal dnia przed zachodem słońcaMan soll den Tag nicht vor dem Abend loben

Charakteristische Wortkombinationen:

[1] dzień słoneczny, dzień pochmurny, dzień upalny; dzień jesienny, dzień letni, dzień wiosenny, dzień zimowy
[3] dzień ślubu, dzień urodzin
[4] dni młodości

Verkleinerungsformen:

dzionek

Abgeleitete Begriffe:

codzienny, co dzień, dniówka, dzienny (→ dziennik)
[2] porządek dnia

[Bearbeiten] Übersetzungen

? Referenzen und weiterführende Informationen:

[1, 2] Polnischer Wikipedia-Artikel „dzień
[1–4] PONS Polnisch-Deutsch, Stichwort: „dzień
[1–4] Słownik Języka Polskiego – PWN: „dzień
[*] Słownik Ortograficzny – PWN: „dzień

Quellen:

  1. Krystyna Długosz-Kurczabowa: Słownik etymologiczny języka polskiego. 2. Auflage. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2005, ISBN 83-01-14361-4, Seite 116–118
  2. Wiesław Boryś: Słownik etymologiczny języka polskiego. 1. Auflage. Wydawnictwo Literackie, Kraków 2005, ISBN 83-08-03648-1, Seite 141
  3. Izabela Malmor: Słownik etymologiczny języka polskiego. 1. Auflage. ParkEdukacja – Wydawnictwo Szkolne PWN, Warszawa – Bielsko-Biała 2009, ISBN 978-83-262-0146-2, Seite 122
  4. Vasmer's Etymological Dictionary: „день
Meine Werkzeuge
Namensräume

Varianten
Aktionen
Navigation
Mitarbeit
Hilfe
Werkzeuge
In anderen Sprachen