 |
Dieser Eintrag oder Abschnitt bedarf einer Erweiterung. Wenn du Lust hast, beteilige dich daran und entferne diesen Baustein, sobald du den Eintrag ausgebaut hast. Bitte halte dich dabei aber an unsere Formatvorlage!
Folgendes ist zu erweitern: Belege
|
Aussprache:
- IPA: [diːr]
Bedeutungen:
- [1] Tür, Eingang
- [2] Entré, Vorstube
Synonyme:
- [1] inngongd (Eingang), hurð (Tür, Türflügel)
- [2] durur (kleine Vorstube)
Oberbegriffe:
- [1] hús (Haus), rúm (Raum)
Beispiele:
- [1] á dyr / av durunum - draußen
- [1] fara út fyri dyr - raus gehen
- [2] kom innar, statt ikki í durunum - komm hinein, und steh nicht in der Vorstube (herum)
Aussprache:
- IPA: [dyːr]; Plural: [dyːr]
- Hörbeispiele: —, Plural: —
Bedeutungen:
- [1] Tier, ein Lebewesen, das Nahrung zu sich nimmt
- [2] Jägersprache: Wild (Hirsch, Hirschkuh, Ren)
- [3] Vieh, meist Rind, Schaf oder Ziege
- [4] Ungeziefer, z.B. Läuse
- [5] Bestie, Biest, Untier
- [6] Animalismus, der tierische Trieb
- [7] starker, kräftiger Mensch
- [8] Kreatur, Geschöpf (umgangssprachlich „Vogel“)
Herkunft:
- [1] von altnordisch: [1] ‚dýr‘, germanisch ‚*deuza- n‘ „wildes Tier“ – vermutlich zur indoeuropäischen Wurzel ‚*dheu-‘ „blasen, atmen“ im Kontext „atmendes Wesen, Lebewesen“ (analog zu lateinisch ‚animal → la‘ „Tier“ zu ‚anima → la‘ „Seele“)
- [2] spezialisierte Beibehaltung der älteren Bedeutung „Wildtier, Wild“, entspricht englisch ‚deer‘
- [3–5] spezialisierte Ausprägungen der Grundbedeutung
Synonyme:
- [2, 5] villdyr
- [3] husdyr
- [4] kryp, uty
- [8] skapning
Gegenwörter:
- [1] menneske, plante, sopp, bakterie
Oberbegriffe:
- [1–5] skapning
- [1–5] dyreriket
- [2] villdyr
- [3] husdyr
Unterbegriffe:
- [1] landdyr, fugl, fisk
- [1] krypdyr, leddyr, pattedyr, rovdyr, skaldyr, villdyr, virveldyr
- [2] hjortedyr, hind, rein → nn
- [3] geit, gris, ku, naut, sau
- [4] fluge, lus, mygg
Beispiele:
- [1] Dyr er levande skapning med sanse- og rørsleevne.
- Tiere sind lebende Geschöpfe mit Gefühls- und Bewegungsvermögen.“
- [3] Kor mange dyr har han på båsen?
- „Wie viele Stück Vieh hat er im Stall?“
- [4] få dyr på seg
- „sich Ungeziefer zuziehen“
- [6] dyret i oss
- „das Tier in uns“
- [7] han er eit dyr
- „er ist ein Tier“
- [8] naboane våre er nokre rare dyr
- „unser Nachbar ist ein seltsames Geschöpf“
Redewendungen:
- [1] dyr og planter („Tiere und Pflanzen“)
- [1] folk og dyr („Menschen und Tiere“)
Charakteristische Wortkombinationen:
- [2] veide dyr („Wild jagen / ausweiden“)
- [3] stelle dyra („das Vieh versorgen“)
Abgeleitete Begriffe:
- dyregod, dyrisk
- dyrepark, dyreriket, dyreskjelv, dyresteik, dyretemjar, dyreven, dyrevern, hjortedyr, husdyr, krypdyr, landdyr, leddyr, pattedyr, rovdyr, skaldyr, villdyr, virveldyr
[Bearbeiten] neuzeitliche Sprachen
- Afrikaans: [1] dier → af, bees → af
- Ainu: [1] Cikoikip → ain
- Albanisch: [1] kafshë → sq
- Amuzgo: [1] kió' → amu
- Arabisch: [1] الحيوان (ħayawá:n) → ar m
- Aragonesisch: [1] animal → an m
- Armenisch: [1] կենդանի (kendani) → hy, գազան (gazan) → hy
- Frankoprovenzalisch: [1] animâl → frp
- Aserbaidschanisch: [1] heyvan → az (حيوان)
- Asturisch: [1] animal → ast
- Aymara: [1] uywa → ay
- Bambara: [1] bagan → bm
- Baskisch: [1] animalia → eu
- Bengalisch: [1] জানোয়ার → bn
- Bosnisch: [1] životinja → bs
- Bretonisch: [1] loen → br m, aneval → br m
- Bulgarisch: [1] животно (životno) → bg n
- Cherokee: [1] ᎦᎾᏝᎢ → chr (ganatlai)
- Dänisch: [1] dyr → da
- Deutsch: [1–3, 5–7] Tier; [3] Vieh; [4] Ungeziefer, [5] Bestie, Biest, Untier; [8] Kreatur, Geschöpf
- Englisch: [1, 3, 6, 7] animal → en [ˈænɪml], beast → en; [2] deer → en; [3] cattle → en pl; [4] lice → en; [5] beast → en, brute → en; [8] creature → en
- Esperanto: [1] animalo → eo, besto → eo
- Estnisch: [1] loom → et
- Finnisch: [1] eläin → fi
- Flämisch: [1] dier → vls
- Färöisch: [1] dýr → fo, djór → fo
- Französisch: [1] animal → fr, bête → fr; [2] biche → fr
- Westfriesisch: [1] dier → fy, bist → fy
- Galicisch: [1] animal → gl
- Georgisch: [1] ცხოველი → ka
- Griechisch (Neu-): [1] ζώο (zóo) → el, κτήνος (ktínos) → el, θηρίο (thirío) → el
- Guaraní: [1] tymba → gn, mymba → gn
- Gudscharati: [1] જનાવર → gu
- Haitianisch: [1] animal → ht
- Hawaiisch: [1] holoholona → haw
- Hebräisch: [1] חיה (h'ay) → he, בעל חיים (ba‘al khayim) → he m
- Hindi: [1] पशु (haivān) → hi, हैवान → hi, जानवर → hi
- Ido: [1] animalo → io
- Indonesisch: [1] hewan → id, binatang → id
- Interlingua: [1] animal → ia, bestia → ia
- Inuktitut: [1] ᐆᒪᔪᖅ → iu (uumajuq)
- Inupiak: [1] aŋusalluq → ik, aġnasalluq → ik
- Irisch: [1] ainmhí → ga
- Isländisch: [1] dýr → is n
- Italienisch: [1] animale → it, bestia → it
- Japanisch: [1] 動物 ([どうぶつ] (dōbutsu) → ja)
- Jiddisch (Ost-): [1] חיה → yi
- Kapampangan: [1] animal → pam
- Kambodschanisch: [1] សត្វ → km (sat[v])
- Kasachisch: [1] айуан → kk
- Katalanisch: [1] animal → ca m, bèstia → ca f
- Koreanisch: [1] 동물 → ko [動物] (dongmul)
- Kornisch: [1] best → kw
- Kroatisch: [1] životinja → hr
- Kurdisch: [1] ajal → ku, heywan → ku, sewal → ku
- Kurmandschi: [1] heywan → ku
- Lettisch: [1] dzīvnieki → lv
- Litauisch: [1] žvėris → lt, gyvūnas → lt
- Lombardisch: [1] animale → lmo, bestia
- Luxemburgisch: [1] Déier → lb m; Véi(h) m; Béischt m
- Madagassisch: [1] biby → mg
- Malaiisch: [1] binatang → ms (بيناتڠ), haiwan → ms
- Malayalam: [1] മൃഗം → ml (mrugam)
|
|
- Manx: [1] baagh → gv
- Mapudungun: [1] kujiñ → arn
- Marathi: [1] जनावर → mr
- Min Nan: [1] tōng-bu̍t → zh-min-nan
- Nahuatl: [1] yōlcatl → nah
- Nepalesisch: [1] जनावर → ne (janaawer)
- Niederländisch: [1] dier → nl n, beest → nl n
- Nord-Niederdeutsch: [1] Deert → nds (Diert) n; Beest → nds (Beist) n; [3] Veeh → nds n; [4] Aastüüch → nds (Oostüüch) n, Untüüch → nds n
- Normannisch: [1] animâ → nrm
- Bokmål: [1] dyr → no
- Novial: [1] animale → nov
- Okzitanisch: [1] animal → oc
- Oromo: [1] korma → om
- Pandschabi: [1] ਹੈਵਾਨ → pa (haivāna)
- Papiamentu: [1] animal → pap, bestia
- Polnisch: [1] zwierzę → pl n
- Persisch: [1] حیوان → fa (heyvan), جانور → fa (janevar)
- Portugiesisch: [1] animal → pt, alimária → pt, besta → pt, bicho → pt, Brasilien: animal → pt
- Quechua: [1] uywa → qu, watku → qu
- Kölsch: [1] Deer, Dier
- Rohingya: [1] focú → rhg, januar
- Rumänisch: [1] animal → ro m, fiară → ro f
- Vlax: [1] hǝyvǝ́y → rmy
- Kinyarwanda: [1] koko → rw, nyamaswa → rw
- Russisch: [1] животное (živótnoje) → ru, зверь (zv'er') → ru
- Nordsamisch: [1] eal'li → se
- Sardisch: [1] bestia → sc
- Shona: [1] chipfuyo → sn
- Schottisch-Gälisch: [1] beathach → gd m, ainmhidh → gd m
- Schwedisch: [1] djur → sv, best → sv
- Serbisch: [1] животиња → sr / životinja; звер → sr / zver f
- Serbokroatisch: [1] životinja → sh
- Süd-Sotho: [1] phoofolo → st
- Sizilianisch: [1] armalu → scn, armali → scn, nnimali → scn
- Slowakisch: [1] zviera → sk n, živočích → sk m
- Slowenisch: [1] žival → sl f, zver → sl f
- Spanisch: [1] animal → es, bestia → es
- Sranantongo: [1] meti → srn
- Kiswahili: [1] mnyama → sw
- Siswati: [1] sí-lwane → ss
- Somalisch: [1] xayawaan → so
- Tadschikisch: [1] ҳайвон → tg
- Tagalog: [1] hayop → tl
- Tamil: [1] விலங்கு → ta
- Telugu: [1] జంతువు → te
- Thailändisch: [1] สัตว์ → th (sât[w])
- Tibetisch: [1] རྔ་བྲན་ → bo (rnga bran)
- Tobian: [1] mar → tox
- Tschechisch: [1] zvíře → cs, živočich → cs
- Tschetschenisch: [1] дийнат → ce
- Setswana: [1] sebatana → tn, phologolo → tn
- Türkisch: [1] hayvan → tr n
- Turkmenisch: [1] haяwan → tk
- Akan: [1] aboa → ak
- Ukrainisch: [1] тварини (tvaryny) → uk, звір (zwir) → uk
- Ungarisch: [1] állat → hu
- Urdu: [1] جانور → ur, حیوان → ur
- Venezianisch: [1] animal → vec m, bestia → vec f
- Vietnamesisch: [1] động vật → vi, thú vật → vi
- Volapük: [1] nim → vo
- Walisisch: [1] mil → cy m, anifail → cy
- Wallonisch: [1] biesse → wa
- Weißrussisch: [1] жывёла → be, жывёліна → be, звер → be
- Wolof: [1] mala → wo, rab → wo
- isiXhosa: [1] isilwanyana → xh
- isiZulu: [1] isilwane → zu, inkomo → zu
|
? Referenzen und weiterführende Informationen:
- [1–8] Norsk-Engelsk4Wiktionary:Literaturliste, Seite 108; Flexionsformen: Bjørn Karlsen & Pål Olav Røstad: Norsk språknøkkel · Nynorsk formverk, Norsk-Engelsk4Wiktionary:Literaturliste, Seite 518
- [1–8] Nynorskordboka: dyr
Ähnliche Wörter:
- dýr